ΤΑ ΟΝΕΙΡΑ ΚΑΙ Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥΣ

Ο Κάρολος Γιουγκ ( C. Jung 1875-1960), και ο μέντορας του Σίγκμουντ Φρόιντ (S. Freud), πίστευαν στην ύπαρξη του ασυνείδητου. Ωστόσο, ενώ ο Φρόιντ βλέπει το ασυνείδητο ως ζωώδες, ενστικτώδους και συνηφασμένο με την σεξουαλικότητα, ο Γιουγκ θεωρεί το πεδίο των ονείρων είναι πιο πνευματικό. Τελικά, ο Γιουγκ χωρίζει με τον Φρόιντ, λόγω διαφορετικών απόψεων τους σχετικά με τα όνειρα.

Σύμφωνα με τον Γιουγκ, τα όνειρα είναι ένας τρόπος γνωριμίας και επικοινωνίας με το ασυνείδητο. Ονειρευόμενοι, δεν προσπαθούμε να αποκρύψουμε τα αληθινά συναισθήματά μας από το συνειδητό νου, αλλά ανοίγει μια δίοδος με το ασυνείδητο μας. Τα όνειρα μας καθοδηγούν τον συνειδητό μας νου έτσι ώστε να επιτύχουμε την πληρότητα και έρχονται να μας προσφέρουν μια λύση σε κάποιο πρόβλημα που ίσως να αντιμετωπίζουμε σε μια δεδομένη στιγμή ή στην καθημερινότητα μας.

Ο Γιουγκ θεωρεί το Εγώ (Εgo) ως την αίσθηση του εαυτού και την απεικόνιση  του εαυτού μας στον κόσμο. Σύμφωνα με την θεωρία του  όλα τα πράγματα μπορούν να θεωρηθούν ως ζεύγη αντιθέτων: καλό – κακό, αρσενικό – θηλυκό, ή αγάπη – μίσος. Έτσι, αυτό που εργάζεται σε αντίθεση με το εγώ, συνιστά το «counterego» και αναφέρεται ως «η σκιά». Η σκιά αντιπροσωπεύει αυτό που απορρίφθηκε από τις πτυχές του εαυτού μας και δεν αναγνωρίζεται. Η σκιά είναι πιο πρωτόγονη, αδιαμόρφωτη, και κάπως αμήχανη.

Δεδομένου ότι τα όνειρα είναι ένας τρόπος επικοινωνίας με το ασυνείδητο, ο Γιουγκ  πίστευε ότι οι εικόνες των ονείρων μας αποκαλύπτουν κάτι για τον εαυτό μας, τις σχέσεις μας με τους άλλους, και τις καταστάσεις που βιώνουμε όταν είμαστε ξύπνιοι.  Τα όνειρα μπορούν να μας καθοδηγήσουν στην προσωπική μας ανάπτυξη και να μας βοηθήσουν στην πλήρη ανάπτυξη των δυνατοτήτων μας. Ο Γιουγκ πιστεύει επίσης ότι το φανερό περιεχόμενο του ονείρου είναι εξίσου σημαντικό και αποκαλυπτικό όπως και το λανθάνον περιεχόμενο. Με απλά λόγια, παρατηρώντας και συζητώντας ό, τι συμβαίνει στη ζωή μας την παρούσα στιγμή, μπορεί να μας βοηθήσει να ερμηνεύσουμε και να ξεκλειδώσουμε τις αινιγματικές εικόνες των ονείρων μας. Η Γιουγκιανή μέθοδος  ερμηνείας των ονείρων υποστηρίζει ότι όλοι διαθέτουν τα απαραίτητα εργαλεία για να ερμηνεύσουν τα όνειρα τους. Δεν υπάρχει ένας μοναδικός «σωστός» τρόπος για να ερμηνεύσουμε ένα όνειρο. Η έννοια των ονείρων μας είναι προσωπική και σε μεγάλο βαθμό, η ερμηνεία τους εξαρτάται από την προσωπικότητα του ονειρευμένου για το πώς θα ερμηνευτούν. Η ερμηνεία που μας καλύπτει είναι πιο σημαντική από οτιδήποτε κάποιος άλλος νομίζει ή πιστεύει.

Για να βοηθηθούμε περαιτέρω στην αποκάλυψη του νοήματος των ονείρων μας, ο Γιουγκ  μας παραδίδει ορισμένα σύμβολα που έχουν την ίδια καθολική σημασία για όλους,  άνδρες και γυναίκες. Αυτά ανάγονται στο φαινόμενο του “συλλογικού ασυνειδήτου”. Ενώ δηλαδή τα όνειρα αφορούν προσωπικές μας εμπειρίες, συχνά αγγίζουν καθολικά θέματα και σύμβολα. Αυτά τα σύμβολα πιστεύεται ότι συναντώνται σε κάθε πολιτισμό σε όλο το βάθος της ιστορίας. Ο Γιουγκ  προσδιορίζει επτά τέτοια σύμβολα τα οποία αναφέρει ως μεγάλους αρχετυπικούς χαρακτήρες:

  1. Η Persona είναι η εικόνα που παρουσιάζουμε στο κόσμο, στο ξυπνητό διάστημα της ζωής μας. Είναι η δημόσια «μάσκα» μας. Στον κόσμο των ονείρων, το στοιχείο αυτό εκπροσωπείται από τον Εαυτό. Ο Εαυτός έχει ή δεν έχει την φυσική μας μορφή, δανείζεται ή όχι την συνήθη συμπεριφορά μας. Για παράδειγμα, το στοιχείο του Εαυτού, μπορεί να εμφανιστεί ως σκιάχτρο ή ως ζητιάνος στο όνειρό σας. Ωστόσο, στην διάρκεια του ονείρου μας διατηρούμε την αίσθηση πως είμαστε αυτό το “πρόσωπο” ή ότι μας αναπαριστά.
  2. Σκιά είναι οι ό,τι έχουμε απορρίψει καθώς και οι καταπιεσμένες πτυχές του εαυτού μας. Είναι εκείνο το μέρος του εαυτού μας που αποκρύπτουμε από τον κόσμο, γιατί είναι άσχημο ή απωθητικό. Συμβολίζει την αδυναμία, φόβο, ή θυμό. Στα όνειρα, το μέρος αυτό αντιπροσωπεύεται από έναν δολοφόνο, ή έναν διώκτη. Είναι συνήθως μια τρομακτική φιγούρα, αλλά ίσως πάρει την μορφή ενός στενού φίλου ή συγγενούς. Η εμφάνισή τους συχνά μας προκαλεί θυμό ή φόβο. Θα μας αναγκάσει να αντιμετωπίσουμε τα πράγματα που δεν θέλουμε να δούμε ή να ακούσουμε. Χρειάζεται να μάθουμε να δεχόμαστε τη σκιά ως μια πτυχή του εαυτού μας αφού τα μηνύματα της είναι συχνά για το δικό μας καλό, έστω και αν δεν γίνονται αμέσως κατανοητά.
  3. Η Anima και ο Animus υπάρχει και στις γυναίκες και στους άνδρες, ως πτυχές του εαυτού. Κάθε άνθρωπος διαθέτει και τα δύο, περικλείει δηλαδή και γυναικεία και ανδρικά χαρακτηριστικά. Στα όνειρα, η anima εμφανίζεται ως άκρως θηλυκή, ενώ ο animus εμφανίζεται ως υπέρ αρσενική μορφή. Ίσως να ονειρευτείτε ότι είστε ντυμένοι με γυναικεία ρούχα, αν είστε άνδρας ή ότι θα αυξηθεί μια γενειάδα, αν είστε γυναίκα. Αυτές οι εικόνες, εμφανίζονται ανάλογα με το πόσο καλά είμαστε σε θέση να ενσωματώσουμε τις θηλυκές και τις αρσενικές ιδιότητες μέσα μας. Χρησιμεύουν ως υπενθύμιση να μάθουμε να αναγνωρίζουμε και να εκφράσουμε την αρσενική δηλαδή την πιο διεκδικητική ή τη θηλυκή μας πλευρά που είναι περισσότερο συναισθηματική.

3         Το Θείο Βρέφος, είναι ο αληθινός εαυτό μας στην πιο αγνή του μορφή. Συμβολίζει, όχι μόνο για την αθωότητά μας, το αίσθημα ανασφάλειας και της αδυναμίας μας, αλλά αντιπροσωπεύει και τις φιλοδοξίες μας καθώς και το πλήρες δυναμικό μας ή ένα καινούργιο ξεκίνημα που μπορεί να έχουμε στην ζωή μας. Είναι ανοικτό σε όλες μας τις δυνατότητες. Στο όνειρο, το μέρος αυτό, αντιπροσωπεύεται από ένα μωρό ή μικρό παιδί.

  1. Ο Σοφός Γέρος και η Σοφή Γραία, είναι ο βοηθός στα όνειρά μας. Αντιπροσωπεύεται από ένα δάσκαλο, πατέρα, γιατρό, ιερέα ή κάποιο άλλο σεβαστό σχήμα, χρησιμεύει για να μας προσφέρει καθοδήγηση και συμβουλή. Τέτοιες μορφές θα εμφανιστούν στο όνειρό μας για να μας κατευθύνουν και να μας καθοδηγήσουν προς τη σωστή κατεύθυνση.
  2. . Η Μεγάλη Μητέρα είναι η παιδαγωγός. Η Μεγάλη Μητέρα εμφανίζεται στα όνειρά σας σαν τη δική μας μητέρα, γιαγιά, ή παίρνει μορφή ανθρώπων που παρέχουν φροντίδα. Μας παρέχει την θετική διαβεβαίωση. Αρνητικά, μπορεί να απεικονίζεται ως μάγισσα ή ηλικιωμένη κυρία με τσάντα οπότε μπορεί να σχετίζεται με την αποπλάνηση, την κυριαρχία και το θάνατο. Αυτή η αντιπαράθεση έχει τις ρίζες της στην πεποίθηση από ορισμένους εμπειρογνώμονες ότι η πραγματική μητέρα που είναι ο δωρητής της ζωής είναι, επίσης, την ίδια στιγμή ζηλόφθονη για την ανάπτυξή μας μακριά της.
  3. Ο απατεώνας, όπως υποδηλώνει το όνομα, μπορεί να συμπεριφέρεται αστεία και μας αποτρέπει από το να παίρνουμε τον εαυτό μας πολύ σοβαρά. Ο απατεώνας μπορεί να εμφανιστεί στο όνειρό μας όταν έχετε υπερεκτιμήσει ή υποτιμήσει μια κατάσταση. Ή θα μπορούσε να εμφανιστεί στο όνειρό μας όταν δεν είμαστε βέβαιοι για μια απόφαση ή σχετικά με το που βαδίζουμε στη ζωή.

Ο απατεώνας συχνά μας κάνει να αισθανόμαστε άβολα αμήχανα, σκωπτικά ή να μας δείχνει τρωτά σημεία μας. Αυτός μπορεί να λάβει λεπτές μορφές, μερικές φορές ακόμη και αλλάζοντας το σχήμα του.

Τα Αρχετυπικά όνειρα, αναφέρονται επίσης ως «μυθικά όνειρα» ή «μεγάλα όνειρα», συνήθως εμφανίζονται σε σημαντικές στιγμές ή σε μεταβατικές περιόδους στη ζωή μας. Συχνά μας αφήνουν με μια αίσθηση δέους ή με την αίσθηση ότι έχουμε μάθει κάτι το σημαντικό για μας. Τέτοια όνειρα έχουν μια κοσμική ποιότητα ή ένα στοιχείο αδυναμίας ότι και αν συμβεί στην πραγματικότητα. Συχνά είναι εξαιρετικά έντονα και θα μείνουν στο μυαλό μας για πολύ καιρό μετά.

Ο Σάμπερ (Sumber) υποστηρίζει πως ενώ τα όνειρα δεν είναι απαραίτητα για την επιβίωση μέσα στο σώμα μας είναι ωστόσο ζωτικά για την ανάπτυξη και την εξέλιξή μας ως μεταφυσικά όντα. Ο Σάμπερ μελέτησε παγκόσμια μυθολογία του ονείρου στο πανεπιστήμιο Χάρβαρντ και Γιουγκ στο ομώνυμο Ινστιτούτο στη Ζυρίχη.

Λέει πως τα Όνειρα είναι η επικοινωνία ανάμεσα στον συνειδητό νου μας και τον ασυνείδητο νου μας και πως βοηθούν τους ανθρώπους να αποκτήσουν την πληρότητα:

Τα όνειρα είναι η γέφυρα που επιτρέπει την κίνηση εμπρός και πίσω μεταξύ του τι νομίζουμε ότι ξέρουμε και τι ξέρουμε πραγματικά.”

Τα όνειρα διαπραγματεύονται και εξωτερικεύουν επώδυνα ή αινιγματικά συναισθήματα και εμπειρίες μέσα σε ένα ασφαλές πεδίο. “Τα όνειρα μας επιτρέπουν επίσης να επεξεργαζόμαστε πληροφορίες ή γεγονότα που μπορεί να είναι επώδυνα ή την σύγχυση που βιώνουμε μέσα σ’ ένα περιβάλλον που είναι ταυτόχρονα συναισθηματικά πραγματικό αλλά φυσικά εξωπραγματικό.”

 

“Η Ανάλυση του ονείρου είναι ένα βασικό στοιχείο στη διαδικασία του να ολοκληρωθεί κάποιος ως ένα πρόσωπο,” εξηγεί ο Σάμπερ. Τα όνειρα αποκαλύπτουν «τις βαθύτερες επιθυμίες και τις βαθύτερες πληγές» ενός ατόμου. Έτσι, η ανάλυση των ονείρων μας, μας βοηθά να αποκτήσουμε μια βαθύτερη κατανόηση του εαυτού μας.

 Πως αναλύονται τα όνειρα;

Ένας από τους μεγαλύτερους μύθους σχετικά με την ανάλυση των ονείρων είναι ότι υπάρχει μια σειρά από αυστηρούς κανόνες που είμαστε υποχρεωμένοι να ακολουθήσουμε. Αλλά κάθε άνθρωπος είναι μοναδικός, έτσι δεν υπάρχουν έτοιμες συνταγές.

Τα όνειρα μπορούν να γίνει κατανοητά μόνο στο ευρύτερο πλαίσιο  της αυτο-ανακάλυψης του ατόμου», λέει ο Σάμπερ.

Υπάρχουν πολλά στοιχεία που συνθέτουν το όνειρο και όλα αυτά πρέπει να συμπεριληφθούν για να μπορέσουμε να δώσουμε την σωστή ανάλυση του, ώστε να μπορέσει να μας φανεί χρήσιμη στην πορεία της ζωής μας.

Ωστόσο, υπάρχουν αρκετές κατευθυντήριες γραμμές που μπορούν να μας βοηθούν να παρατηρήσουμε τα όνειρά μας πιο προσεκτικά και να σκάψουμε βαθύτερα στο νόημα τους.

 

Του: Προκόπη Γιαννακόπουλου

Αρέσει σε %d bloggers: